Aktywność fizyczna w promocji zdrowia – wybrane zagadnienia

10,00 zł

Data wydania: 2018

Wydawca: AWF Katowice

ISBN 978-83-64036-82-8

Redakcja: Jacek Polechoński, Agnieszka Nawrocka

Ilość

Związki niedoboru ruchu (hipokinezji) z przedwczesną umieralnością oraz zapadalnością na liczne choroby zostały potwierdzone w wieloletnich badaniach epidemiologicznych. Jednak mimo nowych dowodów naukowych o korzyściach wynikających z regularnej aktywności fizycznej, świadomość roli racjonalnych wysiłków fizycznych w utrzymaniu zdrowia oraz prewencji i leczeniu chorób cywilizacyjnych jest nadal niewystarczająca. Świadczy o tym niski odsetek Polaków wypełniających prozdrowotne zalecenia aktywności fizycznej rekomendowane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Dlatego też pilna i ważna jest potrzeba prowadzenia interdyscyplinarnych badań oraz popularyzacji wiedzy w obszarze zintegrowanej problematyki prozdrowotnej aktywności fizycznej (AF).

Monografia jest efektem badań prowadzonych i nadzorowanych głównie przez pracowników Katedry Turystyki i Prozdrowotnej Aktywności Fizycznej we współpracy ze studentami i absolwentami kierunków przygotowujących do pełnienia roli promotorów aktywnego stylu życia. Celem monografii jest przedstawienie wybranych zagadnień z zakresu aktywności fizycznej oraz aktywizacja studentów w zakresie działalności naukowej związanej z prozdrowotną aktywnością fizyczną.

Monografia składa się z pięciu części podzielonych na 13 rozdziałów. Pierwsza z nich dotyczy problematyki aktywności fizycznej studentów różnych kierunków i zawiera cztery rozdziały. Na początku monografii Joanna Stania wraz z Agnieszką Nawrocką i Jackiem Polechońskim przedstawiają analizę porównawczą aktywności fizycznej i dolegliwości mięśniowo-szkieletowych studentów Akademii Wychowania Fizycznego (AWF) i Politechniki Śląskiej (PŚ).

W kolejnym rozdziale Magdalena Ardeńska i Rajmund Tomik kontynuują rozważania nad aktywnością fizyczną studentów AWF poszerzając zakres badawczy o zagadnienia dotyczące stosunku i motywacji do studiów przyszłych nauczycieli wychowania fizycznego. Trzeci rozdział autorstwa Agnieszki Skowrońskiej i Marii Niestrój-Jaworskiej dotyczy porównania poziomu aktywności fizycznej oraz innych zachowań zdrowotnych studentek III roku kierunków WF i turystyka i rekreacja (TiR). Ostatni rozdział pierwszej części monografii przygotowali Magdalena Rakoczy i Michał Rozpara. Autorzy badali koszt kaloryczny aktywności fizycznej studentów studiów licencjackich i magisterskich na kierunkach TiR, WF oraz aktywność fizyczna i żywienie w zdrowiu publicznym (AFiŻ) (przyszłych i aktualnych instruktorów reakcji fizycznej), których określili mianem „promotorów aktywnego stylu życia”. Druga część monografii zawiera dwa rozdziały i dotyczy aktywności fizycznej wybranych grup zawodowych w świetle rekomendacji zdrowotnych. W pierwszym z nich Kuba Wlaźlak i Małgorzata Dębska przedstawiają badania związane z wolnoczasową aktywnością fizyczną programistów komputerowych, które ukazują w kontekście zaleceń prozdrowotnych. Kolejny rozdział autorstwa Anny Cierpiał oraz Małgorzaty Dębskiej opisuje aktywność fizyczną strażaków. Podobnie jak w rozdziale poprzednim autorki próbują przedstawić ją w odniesieniu do prozdrowotnych rekomendacji. W trzeciej części monografii dotyczącej intensywności wybranych wysiłków fizycznych w kontekście prozdrowotnych zaleceń znalazły się dwa rozdziały. Pierwszy autorstwa zespołu pracowników Zakładu Aktywności Fizycznej i Profilaktyki Zdrowia AWF w Katowicach w składzie Jacek Polechoński, Michał Rozpara, Maria Niestrój-Jaworska oraz inżynierów zatrudnionych w Katedrze Biomechatroniki Politechniki Śląskiej Piotra Wodarskiego i Jaceka Jurkojć. Ten interdyscyplinarny zespół badawczy przeprowadził badania naukowe z pogranicza kultury fizycznej i informatyki dotyczące analizy intensywności wysiłku fizycznego podczas wybranych aktywnych gier wideo (tenis stołowy i siatkówka plażowa) na konsole Playstation i Xbox w kontekście korzyści prozdrowotnych. Drugi rozdział zawarty w trzeciej części monografii przygotowany przez Jagodę Kansy i Jacka Polechońskiego to porównanie intensywności treningu na stabilnym i niestabilnym podłożu kobiet uczęszczających na zajęcia fitness na tle prozdrowotnych rekomendacji. Czwarta część monografii stanowi zestawienie trzech rozdziałów traktujących o problematyce aktywności fizycznej i jakości życia wybranych grup społecznych. Najpierw Justyna Ochman i Małgorzata Dębska prezentują wyniki badań własnych dotyczących samooceny jakości życia związanej ze zdrowiem aktywnych fizycznie seniorów pensjonariuszy domów seniora w Kozach i Komorowicach (województwo śląskie). W kolejnym rozdziale Klaudia Kuboc i Maria Niestrój-Jaworska przedstawiają badania aktywności fizycznej i dolegliwości bólowych mieszkanek wsi powiatu cieszyńskiego. Czwartą część monografii zamyka rozdział Beaty Zimończyk i Małgorzaty Dębskiej, które w swoich badaniach oceniały na tle zaleceń WHO i ACSM aktywność fizyczną kobiet i mężczyzn grających w amatorskich klubach siatkarskich. Monografie kończą dwa rozdziały kazuistyczne zawarte w piątej części opracowania. W pierwszym z nich Michał Rozpara, Monika Wandzik i Jacek Polechoński opisują wpływ diety tłuszczowej i aktywności fizycznej typu crossfit na parametry budowy somatycznej i poziom testosteronu u młodego mężczyzny. Z kolei w kolejnej pracy Martyna Krosta i Agnieszka Nawrocka wykazały korzystny wpływ realizacji 12-tygodniowego interwałowego treningu biegowego na wybrane parametry somatyczne, biochemiczne oraz wydolność. Zbiór prac empirycznych zamieszczonych w monografii dostarcza nowych interesujących informacji w obszarze problematyki prozdrowotnej aktywności fizycznej w aspekcie promocji zdrowia, jak również zarysowuje aspekty stanowiące implikacje do dalszych badań. Liczymy, że będą one wskazówką do przygotowania kolejnych oryginalnych prac naukowych. Jednocześnie składamy serdeczne podziękowania dla współautorów za wkład w powstanie monografii.

Jacek Polechoński, Agnieszka Nawrocka

Katowice, 30 marca 2018 r.

Spis treści

WSTĘP  

I. PROBLEMATYKA AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ STUDENTÓW RÓŻNYCH KIERUNKÓW  

1.1. ANALIZA PORÓWNAWCZA AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ I DOLEGLIWOŚCI MIĘŚNIOWO-SZKIELETOWYCH STUDENTÓW AKADEMII WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Joanna Stania, Agnieszka Nawrocka, Jacek Polechoński  

1.2. AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA I MOTYWACJA DO STUDIÓW STUDENTÓW KIERUNKU WYCHOWANIE FIZYCZNE Magdalena Ardeńska, Rajmund Tomik  

1.3. PORÓWNANIE POZIOMU AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ ORAZ INNYCH ZACHOWAŃ ZDROWOTNYCH STUDENTEK III ROKU KIERUNKÓW WYCHOWANIE FIZYCZNE I TURYSTYKA I REKREACJA Agnieszka Skowrońska, Maria Niestrój-Jaworska  

1.4. KOSZT KALORYCZNY AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ PROMOTORÓW AKTYWNEGO STYLU ŻYCIA SZACOWANY NA PODSTAWIE BADAŃ KWESTIONARIUSZEM SEVEN-DAY PHYSICAL ACTIVITY RECALL Magdalena Rakoczy, Michał Rozpara

II. AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA WYBRANYCH GRUP ZAWODOWYCH W ŚWIETLE REKOMENDACJI ZDROWOTNYCH  

2.1. WOLNOCZASOWA AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA GRUPY ZAWODOWEJ PROGRAMISTÓW W KONTEKŚCIE ZALECEŃ PROZDROWOTNYCH Kuba Wlaźlak, Małgorzata Dębska  

2.2. AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA STRAŻAKÓW W ODNIESIENIU DO REKOMENDACJI PROZDROWOTNYCH Anna Cierpiał, Małgorzata Dębska  

III. INTENSYWNOŚĆ WYBRANYCH WYSIŁKÓW FIZYCZNYCH W KONTEKŚCIE PROZDROWOTNYCH ZALECEŃ  

3.1. INTENSYWNOŚĆ WYSIŁKU FIZYCZNEGO PODCZAS WYBRANYCH AKTYWNYCH GIER WIDEO NA KONSOLE PLAYSTATION I XBOX W KONTEKŚCIE KORZYŚCI PROZDROWOTNYCH Jacek Polechoński, Michał Rozpara, Maria Niestrój-Jaworska, Piotr Wodarski, Jacek Jurkojć

3.2. PORÓWNANIE INTENSYWNOŚCI TRENINGU NA STABILNYM I NIESTABILNYM PODŁOŻU U KOBIET UCZĘSZCZAJĄCYCH NA ZAJĘCIA FITNESS NA TLE PROZDROWOTNYCH REKOMENDACJI Jagoda Kansy, Jacek Polechoński

IV. PROBLEMATYKA AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ I JAKOŚCI ŻYCIA WYBRANYCH GRUP SPOŁECZNYCH  

4.1. SAMOOCENA JAKOŚCI ŻYCIA ZWIĄZANEJ ZE ZDROWIEM U AKTYWNYCH FIZYCZNIE SENIORÓW Justyna Ochman, Małgorzata Dębska  

4.2. AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA I DOLEGLIWOŚCI BÓLOWE MIESZKANEK WSI POWIATU CIESZYŃSKIEGO Klaudia Kuboc, Maria Niestrój-Jaworska

4.3. OCENA AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ KOBIET I MĘŻCZYZN GRAJĄCYCH W AMATORSKICH KLUBACH SIATKARSKICH NA TLE ZALECEŃ WHO I ACSM Beata Zimończyk, Małgorzata Dębska  

V. WPŁYW RÓŻNYCH RODZAJÓW AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ I DIETY NA PARAMETRY BUDOWY SOMATYCZNEJ I NIEKTÓRE ZMIANY FIZJOLOGICZNE OSÓB AKTYWNYCH – STUDIA INDYWIDUALNYCH PRZYPADKÓW  

5.1. WPŁYW DIETY TŁUSZCZOWEJ I AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ TYPU CROSSFIT NA PARAMETRY BUDOWY SOMATYCZNEJ I POZIOM TESTOSTERONU U MŁODEGO MĘŻCZYZNY –STUDIUM INDYWIDUALNEGO PRZYPADKU Michał Rozpara, Monika Wandzik, Jacek Polechoński  

5.2. WPŁYW 12-TYGODNIOWEGO INTERWAŁOWEGO TRENINGU BIEGOWEGO NA WYBRANE PARAMETRY SOMATYCZNE, BIOCHEMICZNE I WYDOLNOŚCIOWE U MŁODEJ KOBIETY (ANALIZA INDYWIDUALNEGO PRZYPADKU) Martyna Krosta, Agnieszka Nawrocka 

Określone odniesienia