TURYSTYKA AKTYWNA W TEORII I PRAKTYCE WYBRANE ZAGADNIENIA

10,00 zł

Data wydania: 2019

Wydawca: AWF Katowice

ISBN 978-83-66308-17-6

Redaktorzy: Rajmund Tomik, Aleksandra Vierek, Gerard Kosmala

Ilość

Oddajemy w ręce czytelników podręcznik dla studentów, stanowiący kontynuację cyklu monografii naukowych „Turystyka aktywna w województwie śląskim. Wybrane zagadnienia”, których kolejne tomy opublikowano w Wydawnictwie AWF w Katowicach w latach 2013, 2015 i 2018. Opracowanie jest kolejnym efektem wspólnej pracy pracowników i współpracowników Katedry Prozdrowotnej Aktywności Fizycznej i Turystyki Wydziału Wychowania Fizycznego Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach.  Celem podręcznika jest prezentacja interdyscyplinarnej wiedzy na temat turystyki aktywnej. Przedstawiono w pracy poglądy teoretyczne na temat genezy i rozumienia pojęcia turystyki aktywnej oraz jej poszczególnych form takich jak turystyka przygodowa (w tym rajdy przygodowe) i turystyka ekstremalna. Omówiono ekologiczne i geograficzne uwarunkowania podejmowania aktywnych form turystyki. Zarysowano problematykę zagospodarowania dla turystyki aktywnej i aspekty prawne ochrony przyrody i środowiska związane z tego typu działalnością. Przedstawiono wyniki badań dotyczące motywacji turystów, podjęto próbę konceptualizacji produktu turystyki aktywnej oraz poddano analizie problematykę ubezpieczeń związanych z tym rodzajem turystyki. Część z rozdziałów z tego opracowania została już wcześniej opublikowana w kolejnych tomach wspomnianych monografii naukowych „Turystyka aktywna w województwie śląskim. Wybrane zagadnienia”. Wsłuchując się jednak w oczekiwania studentów postanowiliśmy zebrać te prace w jednym tomie (często je uzupełniając lub wręcz zmieniając) w celu ułatwienia procesu studiowania zagadnień teoretycznych związanych z turystyką aktywną. Dziękuję wszystkim autorom poszczególnych rozdziałów za współpracę.

Turystyka aktywna w AWF Katowice

Turystyka aktywna obecna jest w działalności dydaktycznej i badawczej Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach od wielu lat. Tradycje i doświadczenia związane z organizowaniem studenckich obozów letnich i zimowych, w których dominowały formy aktywności fizycznej wykorzystywane w tej formie turystyki, zaowocowały wprowadzeniem do programów kształcenia studentów kierunku turystyka i rekreacja treści dotyczących aktywnych form turystyki.  Studia I stopnia na kierunku turystyka i rekreacja zostały uruchomione w AWF w Katowicach w 2005 roku. W pierwszych latach kształcenia program oparto o ówcześnie obowiązujące standardy kształcenia dla tego kierunku, jednak już na tym etapie w planach studiów znalazły się przedmioty związane z turystyką aktywną. Ich nazwa, wymiar i umiejscowienie w planach studiów ulegały zmianom. Od roku akademickiego 2009/2010 były dwa przedmioty: Rekreacja przez przygodę (na sem. 1 w wymiarze 30 godzin wykładu i 15 godzin ćwiczeń) oraz Turystyka kwalifikowana (na sem. 5 i 6 w wymiarze 15 godzin wykładu i 65 godzin ćwiczeń w formie obozu). Studia na kierunku turystyka i rekreacja mają obecnie profil praktyczny, kierunkowe efekty uczenia się oparto głównie o efekty obszarowe z zakresu nauk medycznych, nauk o zdrowiu oraz nauk o kulturze fizycznej oraz w mniejszym wymiarze o efekty z obszaru nauk społecznych, nauk przyrodniczych i nauk humanistycznych. Część efektów uczenia się jedynie nawiązuje do działalności turystycznej lub aktywności fizycznej związanej z turystyką aktywną. Na studiach drugiego stopnia niektóre efekty uczenia się dotyczą wprost wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych związanych z tym rodzajem turystyki.  W najnowszej wersji planów studiów I stopnia z turystyką aktywną związane są dwa przedmioty: Turystyka aktywna (sem. 2, 13 godzin wykładu i 26 godzin ćwiczeń, 3 ECTS) oraz Moduł turystyki kwalifikowanej, który znajduje się w grupie przedmiotów do wyboru. Realizowany jest na 6 semestrze w formie wykładów w wymiarze 13 godzin i 65 godzin w formie obozu (6 ECTS). W ofercie kształcenia przygotowano programy dla obozów zimowych (narciarstwo biegowe, zjazdowe i snowboard). Obozy narciarstwa alpejskiego realizowane są poza granicami kraju (Austria, Włochy lub Niemcy). Obozy letnie w ramach tego przedmiotu to:

- Turystyka rowerowa – realizowana w miejscach wybranych przez studentów,

- Wspinaczka skałkowa – realizowana na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej,

- Windsurfing – realizowany w Jastarni,

- Żeglarstwo – realizowane na Mazurach,

- Kajakarstwo turystyczne – kilkudniowy spływ kajakowy na Suwalszczyźnie.

Z tej oferty rocznie uruchamia się 3-4 rodzaje obozów. Studenci, którzy wykazali się odpowiednim poziomem wiedzy i umiejętności, poprzez udział w tych obozach mają możliwość uzyskania uprawnień Instruktora rekreacji AWF.  W roku akademickim 2012/2013 do planów studiów kierunku turystyka i rekreacja wprowadzono specjalności. Na studiach II stopnia studenci mają możliwość wyboru specjalności Turystyka aktywna lub Trener osobisty (od 2018 roku Rekreacja fizyczna osób dorosłych i starszych). Specjalność Turystyka aktywna realizowana jest od 2 do 4 semestru w wymiarze 416 godzin na studiach stacjonarnych i 254 godzin na studiach niestacjonarnych – 32 ECTS. W planie studiów przyjęto 6 przedmiotów teoretycznych, 3 terenowe oraz praktykę. Przedmioty Turystyka aktywna na wodzie (sem. 2), Turystyka aktywna w górach (sem. 3) i Obóz instruktorski turystyki kwalifikowanej (sem. 4) realizowane są w formie zajęć terenowych. W ramach przedmiotu Turystyka aktywna na wodzie studenci po kilkugodzinnym przeszkoleniu w zakresie ratownictwa z elementami ratownictwa na wodach szybkopłynących zapoznają się ze specyfiką turystyki kajakowej, żeglarskiej oraz raftingiem. Kajakarstwo oraz żeglarstwo organizowane jest na rzekach i akwenach województwa śląskiego, rafting w formie kilkugodzinnego spływu przełomem Dunajca. Turystyka aktywna w górach realizowana jest w formie czterodniowego obozu wędrownego w jednym z pasm górskich województwa śląskiego. Na ostatnim semestrze studiów studenci mają możliwość udziału w wybranym przez siebie obozie związanym z dowolnym rodzajem turystyki kwalifikowanej organizowanym w danym roku akademickim w ramach oferty kształcenia na Wydziale Wychowania Fizycznego. Są to obozy: narciarski, snowboardowy, żeglarski, windsurfingowy, kajakarski, wspinaczkowy i nordic walking. Udział w tych obozach oraz wykazanie się odpowiednim poziomem wiedzy i umiejętności umożliwia zdobycie uprawnień Instruktora rekreacji ruchowej Akademii Wychowania Fizycznego w wybranej przez siebie formie aktywności fizycznej. W trakcie II roku studiów studenci realizują praktykę w wybranej przez siebie jednostce związanej ze świadczeniem usług z zakresu turystyki aktywnej. 

Spis treści

Wstęp

1. TURYSTYKA AKTYWNA – POJĘCIE, RODZAJE I FORMY - Rajmund Tomik  

2. SPECYFIKA RELACJI ISTNIEJĄCEJ POMIĘDZY DWIEMA FORMAMI TURYSTYKI: PRZYGODOWĄ I AKTYWNĄ - Wacław Sonelski

3. TURYSTYKA EKSTREMALNA – WYJAŚNIENIE POJĘCIA - Artur Magiera

4. RAJDY PRZYGODOWE – POJĘCIE, ROZWÓJ I ZASADY ORGANIZACJI - Artur Magiera

5. EKOLOGICZNE ASPEKTY TURYSTYKI AKTYWNEJ - Aleksandra Vierek

6. PROBLEMATYKA GEOGRAFICZNYCH UWARUNKOWAŃ TURYSTYKI AKTYWNEJ - Gerard Kosmala

7. WYBRANE ZAGADNIENIA Z ZAGOSPODAROWANIA DLA TURYSTYKI AKTYWNEJ - Artur Magiera

8. ASPEKTY PRAWNE OCHRONY PRZYRODY I ŚRODOWISKA W TURYSTYCE AKTYWNEJ - Aleksandra Vierek

9. MOTYWACJA DO UPRAWIANIA WYBRANYCH FORM TURYSTYKI AKTYWNEJ - Rajmund Tomik, Agnieszka Ardeńska

10. PRODUKT TURYSTYKI AKTYWNEJ - PRÓBA KONCEPTUALIZACJI - Andrzej Hadzik, Ewa Sadowska-Krępa,  Przemysław Pietraszewski

11. UBEZPIECZENIA W TURYSTYCE AKTYWNEJ - Danuta Żylak

Określone odniesienia